Gebouw A (1923) van Radio Kootwijk oogt als een geheimzinnige kathedraal voor de radio. Dit imposante radiozendstation op de Veluwse heide is in 1922 ontworpen door Jules Maria Luthmann (1890-1973). Het was een van de eerste Nederlandse gebouwen opgetrokken uit beton.

mystiek
Gebouw A is gebouwd als onderkomen voor de radioverbinding tussen Nederland en Bandung (het toenmalige Nederlands-Indië). Het gebouw bestaat uit een 35 meter hoge machinehal voor zendmachines en een grote vierkante zendtoren. De volkomen symmetrische en sfinx-achtige opbouw moest het mystieke aura dat destijds om de radiotechniek hing versterken.
 
ontwerp
De eerste schetsen voor het onderkomen van de radiozender waren afkomstig van Hermann Muthesius. Luthmann bouwde hierop voort. De radiotechniek van die tijd vereiste een groot gebouw, waarin geen hout of spijkers gebruikt mochten worden. Dit leidde tot de voor die tijd experimentele constructie van gewapend beton. De machinehal wordt overdekt door een door betonnen spanten gedragen getrapte kap met vensters. In de achtergevel zit een groot boogvenster, waarin de invloed van art nouveau architect Eliel Saarinen te zien is. De zendtoren, tevens de ingang van het gebouw, heeft drie hoge smalle vensters, en wordt bekroond door een koepel.
 
decoratie
Gebouw A is in art nouveau stijl gedecoreerd met smeedwerk en met beeldhouwwerk van H.A. van den Eijnde (1869-1939). Ook heeft het gebouw een opvallende tegelvloer met een zwart-wit labyrint-achtig patroon. Net als de gevel is de omgeving van Gebouw A symmetrisch ingericht. Binnen de ommuring liggen terrassen, bijgebouwtjes en een vijver met fontein. Deze vijver heeft dienst gedaan als koelwaterbassin.
 
geschiedenis
Rond het gebouw is in de loop der tijd het dorp 'Radio Kootwijk' gegroeid. Een van de nabijgelegen gebouwen is de watertoren van Radio Kootwijk, ook ontworpen door Luthmann. In 1958 werd Gebouw A drastischgerenoveerd. Het gebouw werd ingepakt in een laag spuitbeton, en de dakvensters werden dichtgeplakt met bitumen. Het gebouw heeft altijd plaats geboden aan verschillende soorten zendinstallaties, totdat het gebouw in 2004 haar functie verloor. Sindsdien wordt er gezocht naar een nieuwe bestemming voor dit Rijksmonument.