architectenweb.nl - de grootste architectuursite van Nederland
Gerrit van Arkel
Gerrit van Arkel (1858 - 1918) was een Nederlandse architect, met erg gevarieerde ontwerpen. Tijdens zijn carrière liet deze architect zich beïnvloeden door zeer uiteenlopende stijlen, van negentiende-eeuwse neostijlen tot aan de Nieuwe Kunst. Van Arkel heeft een groot oeuvre achter gelaten in Amsterdam.
 
Gerrit van Arkel
opleiding & bureau
Van Arkel werkte al op jonge leeftijd als tekenaar bij diversen architectenbureaus. Daarnaast ging hij in de avonduren naar de Industrieschool. Na de afronding van zijn opleiding begon hij vanaf 1882 als bouwkundig tekenaar bij de architect G.B. Salm. Hierna begon hij samen met W.Wikens een eigen bureau, genaamd Wilkens & van Arkel. Hun samenwerking was van korte duur, na een jaar overleed Wilkens. Vanaf 1893 ging het bureau verder onder de naam Van Arkel.
 
bouwwerkzaamheden
In zijn beginjaren bouwde Van Arkel voornamelijk rijk gedecoreerde woon- en winkelhuizen. Hij paste de Nederlandse renaissancestijl, de Hollandse Renaissance, uit de laat-zestiende, vroeg-zeventiende eeuw veelvuldig toe op zijn bouwwerken. Een van zijn eerste werken was het gebouw van de stoomsleepdienst van H. Rutters aan de Prins Hendrikkade 99, dat in 1883 werd voltooid. Het pand is in 1995 gesloopt.
 
Van Arkel was een van de eerste architecten die Berlage navolgde in zijn radicale omslag naar een rationele bouwstijl. Ook was hij erg onder de indruk van de art nouveau in België, waardoor hij vanaf 1894 een eigen stijl ontwikkelde die het best te omschrijven is als sobere variant van de jugendstil. Kenmerkend voor Van Arkel wordt vanaf deze tijd het gebruik van erkers en loggia's, asymmetrisch geplaatste balkons, (opengewerkte) torentjes en koepeltjes. In al zijn ontwerpen is veel aandacht besteed aan de beëindigingen van de gevels; de topgevels zijn vaak expressief, uitbundig gedetailleerd en hebben een bijzondere silhouetwerking.
De mengeling van verschillende stijlen leverden een aantal opvallende gebouwen op, met name in Amsterdam. Voorbeelden zijn Het Helios aan het Spui, The Marine Insurance Company Limited aan het Rokin en, zijn bekendste werk, de Diamantbeurs aan het Weesperplein.

commissie
Van Arkels laatste werk (samen met  bouwkundige H.J. Breman) was het kantoorgebouw aan de Westermarkt 2 op de hoek met de Keizersgracht. Het gebouw werd in 1919, een jaar na zijn overlijden, voltooid en is een 'strakke' variant van de Amsterdamse School. Om plaats te maken voor dit bouwwerk moest een vroeg 17de eeuwse tweelingtrapgevel worden gesloopt. Hiervoor werd toestemming gegeven worden door de commissie van Stadsschoon, waar Van Arkel zelf lid van was. Dit ontketende een storm van protest, wat leidde tot het vertrek van Van Arkel uit de commissie.
 
Van Arkel was actief bij verschillende verenigingen en commissies, zoals de architectenvereniging Architectura et Amicitia en de Amsterdamse gemeenteraad.


COLOFON  
bronnen H. Ibelings (red.), Architecten in Nederland. Van Cuypers tot Koolhaas, Amsterdam/Gent, 2005.
www.bma.amsterdam.nl (22 feb. 2007).
www.bonas.luna.nl (22 feb. 2007).
tijdsindex 1858 tot 1918
auteur  Merel Vos
wwwpagina architectenweb.nl/ap458


print   delen


Hoofdsponsors Architectenweb: (overzicht alle sponsors)
Copyright Architectenweb BV © 2001-2010