home archipedia beroemde gebouwen Centraal Station Amsterdam

Centraal Station Amsterdam - archipedia


Het Centraal Station van Amsterdam is een imposant gebouw in de stijl van de Hollandse Renaissance en is gebouwd tussen 1881 en 1889.
 
architecten
Het ontwerp is afkomstig van de beroemde architect P.J.H. Cuypers, die ook onder andere het Rijksmuseum in Amsterdam ontwierp, dat sterke overeenkomsten vertoont met het station. Ook de architect A.L. van Gendt was betrokken bij het project. Van Gendt had al een reeks stations ten noorden van Amsterdam gebouwd. Het was voor het eerst dat het ontwerp voor een station van twee architecten kwam; eerder waren meestal ingenieurs van de spoorwegen hiervoor verantwoordelijk. Cuypers ontwierp de vorm van het station, terwijl Van Gendt zich bezig hield met de constructieve aspecten.
 
Centraal Station Amsterdam
de voorgevel van het station

exterieur gebouw
Het stationsgebouw bevindt zich op drie kunstmatige eilanden in het IJ, waarachter de verhoogd gelegen spoorbaan ligt. De gevel is opgetrokken uit rode baksteen en voorzien van natuurstenen decoraties. Er is gekozen voor een stijl die is geïnspireerd op de late gotiek en de Hollandse Renaissance, om de nationale waarde te benadrukken. De decoraties op het gebouw tonen allegorieën van de zeevaart, handel en industrie. De voorgevel doet denken aan een stadspoort met twee torens, wat een bewuste referentie van Cuypers is naar zijn idee van het station als poort waardoor de moderne reiziger de stad betreedt.
 
perronoverkapping
Centraal Station Amsterdam, stationshal
perron en perronoverkapping
Achter de voorgevel van het gebouw staat de perronoverkapping. Deze hebben architectonisch geen relatie met elkaar. Deze scheiding heeft te maken met de smaak uit de negentiende eeuw: men was nog niet gewend aan ijzeren en glazen constructies en daarom wilde men de perronoverkappingen liever niet zien. Terwijl dit pas met de komst van het Modernisme veranderde, is in het Centraal Station de perronoverkapping nog strikt gescheiden van de voorgevel. De eerste perronoverkapping heeft een overspanning van 45 meter en is 300 meter lang. De kap bestaat uit vijftig boogspanten en is ontworpen door spoorwegingenieur L.J. Eijmer. Toen er meer sporen kwamen, werd er in 1922 een tweede perronoverkapping gebouwd, met een overspanning van 34 meter.  
 
kritiek en lof
Kritiek op het gebouw heeft vooral betrekking op de locatie. Veel mensen hadden het gebouw liever op een andere plaats gezien, omdat de huidige plaatsing het uitzicht op het IJ ontneemt en een barrière vormt tussen de stad en stadsdeel Amsterdam Noord. Er was ook kritiek van een andere aard; het stationsgebouw deed sommige protestanten denken aan een gotische kathedraal, terwijl het bedoeld was als 'paleis voor de reiziger'.
Het gebouw zelf wordt juist vooral geprezen en vaak als voorbeeld genoemd van hoe een mooi station eruit zou moeten zien.
In Nagasaki, Japan, is een kopie van het station Amsterdam Centraal te vinden, en wel in het themapark Huis Ten Bosch, waar ook bijvoorbeeld de Domtoren van Utrecht en Huis Ten Bosch zijn nagebouwd.
 
verbouwing
Centraal Station Amsterdam, gevelfragment
gevelfragment van het station
Onvoldoende capaciteit en te lage kwaliteit voor de toekomstige reiziger hebben ertoe geleid dat het centraal station momenteel grondig wordt verbouwd. Het project draagt de naam Stationseiland Amsterdam Centraal en is begonnen in 1997, met als planning in 2010 voltooid te zijn. In de toekomst moet het station dé toegangspoort naar de Amsterdamse binnenstad en de verbinding naar Europa worden, wat door de komst van de hogesnelheidstrein en de Noord/Zuidlijn extra bevorderd wordt. Bij het grootschalige project zijn verschillende partijen betrokken, zoals NS en ProRail. De architecten zijn Bentem Crouwel Architecten en Merkx + Girod Architecten.

Elementen van vernieuwing zijn onder meer de verbreding van de westelijke voetgangerstunnel, nieuwe liften in die tunnel, tienduizend plaatsen om fietsen te stallen (na 2011) en de restauratie en renovatie van de centrale hal, de Cuypershal (heropening gepland in 2009).Daarnaast wordt er onder het stationsgebouw een grote hal gebouw voor de Noord/Zuidlijn (afgeronding gepland in 2010) en komt er achter het station een nieuw busstation voor stads- en streekbussen en een tunnel voor auto's langs het IJ.

 

COLOFON  
bronnen Hageman, Mariëlle, De Nederlandse Architectuur 1000 – 2007, Bussum 2007.
Heuvel, W.J. van en B.D. Verbrugge, Geschiedenis van de Bouwkunst, Leiden 1996.
Broers, Paul e.a., Amsterdam Architecture, A Guide, 2006.
http://www.prorail.nl/ProRail/Publiek/ (28 april 2008).
tijdsindex 1881 tot 1889
auteur  Lujzika Adema van Kooten
wwwpagina architectenweb.nl/ap4894




 
Partners



Volledige site Mobiele site
Volg ons op
Contact
Pedro de Medinalaan 5c 1086 XK Amsterdam +31 (0)20 71 30 600 info@architectenweb.nl
© 2001-2014 Architectenweb BV   voorwaarden | privacy | sitemap