Christian de Portzamparc - archipedia


Christian de Portzamparc is een succesvolle Franse architect. In 1994 won hij de Pritzker Prize, de hoogste internationale onderscheiding in de architectuur. Hij verwierf bekendheid met zijn muziekgebouwen (zoals Cité de la Musique in Parijs) en elegante flatgebouwen (zoals de LVMH-toren in Parijs). Hij is getrouwd met de Elizabeth de Portzamparc, ook architect.

beginperiode
Christian de Portzamparc werd in 1944 geboren in Casablanca, Marokko, in een familie die afkomstig was uit de Franse streek Bretagne. Tussen 1962 en 1969 studeerde De Portzamparc architectuur aan de École Nationale Supérieure des Beaux-Arts in Parijs en enige tijd aan de Columbia University in New York. Na zijn studie raakte hij betrokken bij een psycho-sociologisch onderzoek naar de relatie tussen de architectuur van woongebouwen en het welzijn van de bewoners - naar eigen zeggen was dit een vormende periode waarin veel van zijn opvattingen over architectuur en de maatschappij gestalte kregen.

In 1970 opende De Portzamparc een bureau in Parijs. Zijn vroege projecten werden al snel opgemerkt. Terwijl generatiegenoten ageerden tegen de hegemonie van de formele kant van architectuur, ontwierp De Portzamparc bouwwerken waarin 'vorm' juist het bepalende element was. Een voorbeeld hiervan is de monumentale Watertoren in Marne-la-Vallée (1971-1974), geïnspireerd op Pieter Breughels verbeelding van de 'Toren van Babel'.

Zijn volgende grote werk was Hautes-Forms (1975-1979, met Georgia Benamo), een huisvestingsproject op een lastige, ingesloten locatie in het 13e arrondissement van Parijs. Waar aanvankelijk twee hoge torens gepland waren, creëerde De Portzamparc een intieme stedelijke ruimte met zeven residentiële gebouwen rond een klein autovrij plein. De zeven lage woontorens vormen samen een "open blok" - een model dat herhaaldelijk terugkeert in De Portzamparcs woningbouwprojecten, zoals Nexus II (Fukuoka, Japan, 1989-1991); Jardin de la Lironde (Montpellier, Frankrijk, 1991-2009); De Citadel (Almere, 2000-2006).

muzikale ruimten
Naast de "open blok"-huisvesting is er nog een gebouwtype dat opvallend vaak voorkomt in het oeuvre van de Franse architect: het muziekgebouw. Een vroeg voorbeeld hiervan is de Opera de Paris-balletschool in Nanterre (1983-1987). In 1983 won De Portzamparc de prestigieuze prijsvraag voor het ontwerp van Cité de la Musique, een 'muziekstad' waarin ondermeer twee concertzalen, een museum en conservatorium onderbracht moesten worden. Het 96 miljoen euro kostende Cité de la Musique - één van de fameuze Grand Travaux (Grote Projecten), waarmee president Mitterand zich onsterfelijk wilde maken - verrees tussen 1984 en 1995 op een prominente plaats aan Bernard Tschumi's Parc de la Villette.

Na Cité de la Musique volgde een concertzaal in Luxemburg, La Philharmonie (1997-2005). "Het geeft mij veel plezier om architectuur voor de Muziek te maken," schreef Christian de Portzamparc naar aanleiding van dit gebouw. "In dit domein vindt het gesprek plaats tussen twee manieren van zintuiglijke waarneming, het zien en het horen." Sinds enkele jaren wordt de architect ook overzees gevraagd om muziekgebouwen te ontwerpen. In Rio de Janeiro nadert Cidade de Musica (2000-2009) voltooiing. In New York was de architect minder fortuinlijk: de uitvoering van het enthousiast ontvangen ontwerp voor de New York City Opera werd in een laat stadium afgeblazen.

In de jaren '90 vergaarde Christian de Portzamparc een reputatie als ontwerper van zeer sculpturale kantoortorens, waarvan er enkele uitgevoerd werden, zoals het Credit Lyonnais-gebouw (1991-1995), dat over het TGV-station Euralille (zie Rem Koolhaas' Eurallille) heen gebouwd is, en de LVMH-toren (1995-1999) in New York. Na de eeuwwisseling volgden torens in de Parijse zakenwijk La Défense (Granite Project, 2001-2008) en New York (400 Park Ave. South, 2002-2009).

terug in Bretagne
Ook in de streek waar de familiewortels liggen, Bretagne, heeft De Portzamparc inmiddels enkele prestigieuze projecten gerealiseerd, zoals Les Champs Libre in Rennes (1993-2006), een complex dat een cultureel centrum, een bibliotheek, een planetarium en het Museum van Bretagne huisvest. Aan de overkant van de straat staat De Portzamparcs meest recente toevoeging aan de Bretonse architectuur: het Gaumont Multiplex (2003-2008), een megabioscoop in een modernistische doos.

Hoewel zijn gebouwen altijd herkenbaar zijn, vormen de ingetogen Franse Ambassade in Berlijn (1997-2003) en het cartooneske Hergé Museum in het Belgische Louvain-la-Neuve (2001-2009) het bewijs dat De Portzamparc zichzelf in meerdere toonaarden kan uitdrukken. Dat werd reeds in 1994 gezien door de jury van de Pritzker Prize, die De Portzamparc als eerste Fransman in de wacht sleepte. De jury typeerde hem als "een krachtige dichter van vormen."


COLOFON  
bronnen -, Encyclopedia of World Biography, 2004
P. Gössel (red.), Modern Architecture A-Z, Taschen, 2007
http://www.pritzkerprize.com/laureates/1994/index.html (5 maart 2009)
Huxtable, A.D., 'The New Architecture' in: Vol. 42, Num. 6, 1995
V.M. Lampugnani (red.), Lexicon van de architectuur van de twintigste eeuw, Amsterdam, 2006
K. Rattenbury (et al), Architecten van nu. Van Wiel Arets tot Peter Zumthor, Rijswijk, 2004
tijdsindex 1944 tot 0
wwwpagina architectenweb.nl/ap771




 
Partners



Volledige site Mobiele site
Volg ons op
Contact
Pedro de Medinalaan 5c 1086 XK Amsterdam +31 (0)20 71 30 600 info@architectenweb.nl
© 2001-2014 Architectenweb BV   voorwaarden | privacy | sitemap