Art nouveau - archipedia


Met art nouveau, letterlijk 'Nieuwe Kunst', wordt de artistieke nieuwe stijl bedoeld, die aan het einde van de negentiende eeuw het einde van de neostijlen inluidde. De bekendste benamingen zijn art nouveau en jugendstil, maar de tendens was in heel Europa merkbaar en er bestaan dan ook allerlei benamingen voor: Modern Style in Engeland, 'Coup de Fouet' oftewel zweepslagstijl, palingstijl of style des Vingt in België, Style Guimard in Frankrijk, Sezessionstil in Oostenrijk, Stile Liberty of Stile Floreale in Italië en Arte Joven in Spanje. In Nederland spreken we over jugendstil, art nouveau of slaoliestijl, het laatste als verwijzing naar een wereldberoemd affiche dat de Nederlandse kunstschilder Jan Toorop maakte voor de Delftsche Slaoliefabriek.
 
kenmerken
Metrostations Parijs
metrostations Parijs
Dat de stijl in zoveel landen onder zoveel verschillende namen bekend staat, geeft al aan dat het geen eenduidige stijl is met even eenduidige kenmerken. Een belangrijke overeenkomst tussen alles wat tot art nouveau of jugendstil gerekend wordt, is echter dat men eenvoudigweg op zoek was naar iets nieuws.
Het belangrijkste is dat de bouwstijl niet langer werd gebaseerd op bouwstijlen uit het verleden; in de art nouveau werden in plaats daarvan natuurlijke vormen als inspiratiebron gebruikt. Dat zie je terug in de grillige gietijzeren ornamenten die Hector Guimard bij de metro-ingangen in Parijs toepaste, tot de gestileerde bladgoudmotieven die de buitenkant van het Weense Sezessionsgebouw sieren.
Een andere overeenkomst tussen uiteenlopende architectuur zoals de strakke en geometrische Glasgow School of Art en het zwierige, sierlijke Hôtel
Sezessionsgebouw, detail
geveldetail Sezessionsgebouw
Tassel in Brussel is het duidelijk zichtbare gebruik van moderne materialen en technieken en een nieuwe opvatting over de vraag hoe de ruimtes ten opzichte van elkaar geordend dienden te worden. De voornaamste architecten van de art nouveau waren Charles Rennie Mackintosh, Hector Guimard, Victor Horta, Antoni Gaudí, Joseph Olbrich en de Nederlandse Johannes Mutters, L.A.H. de Wolf en Jan Willem Bosboom.
 
gesamtkunstwerk
In Nederland staat Den Haag bekend als 'art-nouveaustad', maar ook in Groningen staan wonderschone voorbeelden van de sierlijke stijl, waarin voornamelijk winkels, apotheken en woonhuizen werden opgetrokken. Maar de art nouveau beperkte zich niet tot de architectuur alleen. De stroming kwam deels voort uit de Engelse Arts and Crafts-beweging, die het ambachtelijke handwerk promootte en ernaar streefde dat alle kunststromingen de krachten zouden bundelen om een Gesamtkunstwerk te maken, zoals een huis waarin alles - van de meubels tot het servies - op elkaar was afgestemd. Daardoor zijn de sierlijke lijnen en ranke vormen uit de Belgische en Franse art nouveau ook te vinden in glaswerk en typografie, en hebben art-decomeubels de hoekige  patronen en motieven die we terugzien in de Oostenrijkse en Schotse architectuur uit deze periode.



 


COLOFON  
tijdsindex 1890 tot 1910
auteur  Marjoleine van Schaik
wwwpagina architectenweb.nl/ap86




 
Partners



Volledige site Mobiele site
Volg ons op
Contact
Pedro de Medinalaan 5c 1086 XK Amsterdam +31 (0)20 71 30 600 info@architectenweb.nl
© 2001-2014 Architectenweb BV   voorwaarden | privacy | sitemap