22-12-2009
Het Open IJnde, Amsterdam
Collectief en duurzaam wonen, IJburg blok 118


In oktober 2005 won een initiatiefgroep, bestaande uit enkele toekomstige bewoners in samenwerking met de architecten een oproep voor initiatieven voor een door de gemeente beschikbaar gesteld kavel voor Collectief Particulier Opdrachtgeverschap. Onder het motto ‘Het Open IJnde, een open woongemeenschap naar de buurt, het IJ en de toekomst’ werd een plan voor het ontwikkelen, realiseren en beheren van een betaalbaar en duurzaam woongebouw met gemeenschappelijke voorzieningen gepresenteerd. Vervolgens werd er een ontwikkelstichting opgericht die eerste optie kreeg op het kavel.

Het gebouw is gelegen aan het IJ, op het meest Zuidoostelijke puntje van het Steigereiland en bestaat uit 20 verschillende appartementen, 2 collectieve ruimten en een inpandige parkeergarage. In het oog springend is het grote gat in een massief ogende, lange straatwand. Hier is - door de verspringende ramen zorgvuldig in het vlak van het metselwerk te detailleren - het effect van een Open IJnde versterkt. Het sluit de straat niet af, maar nodigt de wijk juist uit om te ontmoeten. Het gat maakt een overdekt terras op de eerste verdieping. Dit terras gaat via een talud-constructie met hellingbaan, trap, amfitheater en een glijbaan over in een collectieve tuin aan de waterzijde. Rondom het gat en de collectieve tuin bevinden zich de collectieve ruimten en kunnen activiteiten plaatsvinden. Door alle bovenwoningen via het gat te ontsluiten worden ontmoetingen geënsceneerd. Dat is volgens ons een voorwaarde voor het slagen van de collectieve voorzieningen. Onder het terras bevindt zich een gemeenschappelijke parkeergarage met fietsenstalling.

Alle woningindelingen evenals vele interieurs, zijn door de architecten, samen met de bewoners ontworpen. Zo is elke woning uniek en persoonlijk. De straatgevel heeft een stedelijk en tegelijk informeel karakter, doordat de positie van de ramen voor ieder huis apart door de bewoners is samengesteld met behulp van een keuzematrix. De watergevel is geheel opengewerkt en gericht op het zuiden. Men geniet er van uitzicht en het water waar men ’s zomers kan zwemmen.

Naast balansventilatie met warmteterugwinning zijn woningen van een WKO-systeem voorzien (warmte-koude opslag). Dit is een duurzaam klimaatbeheersingssysteem waarbij gebruik gemaakt wordt van in de bodem opgslagen warmte en koude met als grote voordelen een reductie van CO2 uitstoot, lagere energiekosten en vloerverkoeling in de zomer.