Ingenieurs ontwikkelen sluis zonder deuren

22 november 2011, 10:30

Een sluis met gel in plaats van water en zonder deuren. Dit ‘onmogelijke alternatief’ voor een gangbare sluis blijkt mogelijk, zo meldt Gemeentewerken Rotterdam. De ingenieursdienst voerde samen met studenten van de Hogeschool een succesvolle laboratoriumproef uit.

Sluizen, die nodig zijn om niveauverschillen in waterwegen te overbruggen, vormen een enorme kostenpost voor de beroepsvaart. De gebruikelijke wachttijd bedraagt namelijk vier tot vijf uur. In een zogenoemde pudding- of gelsluis hoeft de schipper niet langer dan 53 minuten door te brengen, zegt Gemeentewerken.

Het schip wordt met behulp van een installatie op de wal voortgetrokken, met een snelheid van vier kilometer per uur. “De energie die nodig is om de schepen voort te trekken, wordt opgewekt door gebruik te maken van het hoogteverschil van het water. Dat stroomt langs een turbine en wekt zo energie op. Er wordt evenveel schone energie opgewekt als er nodig is voor het voorttrekken”, meldt de gemeentelijke dienst.

“De gel is stevig genoeg om water aan weerszijden tegen te houden, maar dun genoeg om schepen door te laten”, zegt Jarit de Gijt, ingenieur bij Gemeentewerken die de sluisvariant met drie afstudeerders van de Hogeschool Rotterdam ontwikkelde. “Achter een schip ‘sluit’ de gel zich weer.”

Flauwe hoek
Van de circa 3,5 kilometer lange gelmassa steekt alleen het middelste deel van 1220 meter lengte boven water uit. Ervoor en erachter ligt de ‘op- en afrit’ onder een flauwe hoek.

“De druk op een schip als het tegen de gel vaart is vergelijkbaar met een watergolf bij windkracht vijf en ligt dus ruim binnen de veiligheidsnormen. Schepen komen in de gel hoger te liggen dan in het water door de grotere opwaartse kracht van de gel. Ook die hoogte valt binnen de wettelijke eisen”, vertelt Gemeentewerken.

De sluis is volgens de dienst overal ter wereld toepasbaar, mits er voldoende ruimte beschikbaar is. De lengte is afhankelijk van de hoogte van het te keren water.

“Als de gelsluis op de overgang van zoet naar zout water wordt toegepast, zoals in de Nieuwe Waterweg, is er nog een groot bijkomend voordeel: zout water blijft volledig gescheiden van zoet water. Zo wordt een bekend probleem, namelijk verzilting van weilanden, voorkomen. Zout grondwater heeft nu desastreuze gevolgen voor landbouwgewassen.”

Bariet
Er is twee maanden gewerkt aan het samenstellen van de gel, zegt De Gijt. “In totaal hebben we zo’n 1000 liter gemaakt, in tientallen verschillende samenstellingen. Uiteindelijk bleek gelatine met bariet de juiste ‘tegenstrijdige’ eigenschappen te bezitten. Bariet wordt onder meer gebruikt bij het boren naar olie.”

Nu de laboratoriumproef geslaagd is, wordt gewerkt aan de volgende stap: een kleinschalige praktijkproef. Met de gegevens die daarbij worden verzameld zal het ontwerp verder worden verfijnd en uitgewerkt.

Trefwoorden

sluis gemeentewerken rotterdam

1	De architect op de reservebank dinsdag, 9 juni
2	Door Moke ontworpen woontoren in Nijmegen stimuleert ontmoeting tussen bewoners donderdag, 11 juni
3	MoederscheimMoonen ontwerpt gebouw Scala op de Zuidas woensdag, 10 juni
4	OMA transformeert scheepswerf in Istanbul tot vestiging luxe winkelketen donderdag, 11 juni
5	BureauVanEig renoveert 198 woningen in Amsterdamse Akbarstraat maandag, 8 juni

Gerelateerde nieuwsberichten

Eerste betonnen sluisdeuren ter wereld

15 juni 2010

Andere nieuwsberichten

SAWA en Sportpaviljoen Steeds Hooger onderscheiden met Rotterdam Architectuurprijs 2026

Gisteren, 18:00

Het eerstgenoemde project door Mei architects and planners kreeg de prijsvakjury, de publieksprijs ging naar het door JagerJanssen architecten ontworpen clubhuis van voetbalverenging RK & AV Steeds Hooger.

Heijmans en Staatsbosheer willen natuurontwikkeling combineren met woningbouw

Gisteren, 15:44

Bouwbedrijf Heijmans en Staatsbosbeheer zien mogelijkheden in gelijktijdige oplossing van de woningcrisis en de natuurcrisis

Gebouw Nieuwe Instituut ondergaat renovatie en vergroening

Gisteren, 11:17

Zo komt er een nieuw houten dak op de museumvleugel van het gebouw. Het ontwerp is in handen van het bureau van de oorspronkelijke architect van het gebouw, Jo Coenen.

Neutelings Riedijk ontwerpt nieuwe kantoor VanWonen naast rijksmonument Rietveld

Gisteren, 09:00

Op de vastgoedbeurs Provada is deze week door de ontwikkelaar VanWonen een samenwerkingsovereenkomst getekend met bouwer Dons & Troost voor de bouw van een nieuw kantoor in Zwolle.

Ridderkerk mag voorlopig eigen verdeling huurhuizen opzetten

Gisteren, 14:38

De provincie Zuid-Holland wil Ridderkerk dwingen om zulke huizen ook te blijven aanbieden aan woningzoekenden uit elf andere gemeenten.

AFFR laat opruimrobotje Wall-E terugkeren op het witte doek

Gisteren, 10:07

Centraal in het verhaal van deze Pixar-klassieker uit 2008 staat de vraag hoe we met ons afval omgaan.

Kadaster: Woningkopers verhuizen verder dan tien jaar geleden

11 juni, 2:30

Woningkopers verhuizen gemiddels verder weg dan tien jaar geleden. Meer dan de helft van de woningkopers koopt nog wel een woning in de eigen gemeente.