Nationale Staalprijs 2002

11 oktober 2002, 17:52

Gisteren heeft in Amersfoort de prijsuitreiking plaatsgevonden van de zijn Nationale Staalprijs 2002. Deze tweejaarlijkse prijs dient als waardering voor de inspirende toepassingen van staal in projecten. De Nationale Staalprijs bestaat sinds 1971. Aan de bestaande prijs is dit jaar de Ontwerp Award 2002 toegevoegd. Dit is een speciale prijs voor de opdrachtgever, ontwerper óf bouwer van een project, toegekend voor het creatief en/of innovatief gebruik van staal. Een overzicht van de winnende projecten.

Categorieën
De projecten nemen deel in vier categorieën. Dit zijn:

A Utiliteitsbouw
Utiliteitsgebouwen of bijbehorende bouwdelen, bestemd voor bijvoorbeeld cultuur, gezondheidszorg, onderwijs, recreatie, vervoer en zakelijke dienstverlening

winnaar 2002
Kantoorgebouw ING, Meyer en Van Schooten Architecten, Amsterdam

Een constructie die zweeft en waar je ook nog door heen moet kunnen kijken. Het antwoord wordt gevonden in staal en glas. De opdrachtgever – bankier en verzekeraar in een snel veranderende, internationale wereld – wilde een nieuw hoofdkantoor dat transparantie, vernieuwing, milieubewustheid en openheid symboliseert. Het gebouw is tevens de zetel van de raad van bestuur en van de stafafdelingen. Naast kantoor- en vergaderruimten bevat het een auditorium, een foyer, twee restaurants en een parkeergarage. Het gebouw vormt een ‘landmark’ aan de entree van de Zuidas van Amsterdam. De langgerekte vorm volgt uit het lange en smalle perceel. Onder het gebouw door blijft het zicht vanaf de snelweg naar het groene gebied rond de Nieuwe Meer in stand. Het ontwerp op basis van een staalconstructie telt verschillende vernieuwingen. De grotendeels transparante dubbele gevel, met te openen ramen bijvoorbeeld, warmte- en koudeopslag in de bodem en warmtepompen. De kantoorverdiepingen staan op een zware tafelconstructie, waarvan het verdiepinghoge ‘tafelblad’ ruimte biedt aan technische installaties. In de zwaarst belaste poten zitten zelfs gietstukken. De ‘neus’ van het gebouw herbergt het auditorium en kraagt 22 m uit via hoge stalen vakwerken die inde wanden zijn opgenomen.

Juryrapport Dit kantoor is in alle opzichten een landmark. Het transparante ontwerp staat model voor de moderne openheid bij het bankieren, verzekeren en beleggen bij de opdrachtgever. Voor de stedelijke omgeving is het zwevende bouwvolume op poten een opzienbarende verrijking. Een betere entree tot de hoofdstad is bijna niet denkbaar. Bewondering oogst de inpassing van het volume op de lange, smalle kavel midden tussen bestaande gebouwen en infrastructuur. De bouwkundige ambitie voor een transparant en vrij indeelbaar kantoor is op een indrukwekkende manier vertaald in een constructief concept. Hierbij zijn de mogelijkheden van een staalconstructie met lichte vloeren volledig benut. De dubbele glazen gevel die het binnenklimaat regelt is voor ons land een vernieuwing. Dit project is een terechte winnaar.

Klik hier voor een SKYTOUR rond het ING gebouw (1MB)

Klik hier voor een interview met de architect (3MB)

Klik hier voor meer informatie over het ING gebouw

B Industriebouw
Utiliteitsgebouwen of bijbehorende bouwonderdelen, voor productie en opslag van goederen

winnaar 2002
Brandweerkazerne, Samyn & Partners, Brussel

Een parabolische constructie in staal, glas en aluminium neemt de verschillende functies van een brandweerkazerne gracieus onder haar vleugels. De overkapping bestaat uit stalen bogen op drie steunpunten die met de nodige dwarsverbindingen en windverbanden een zelfstandige constructie vormen. De slanke staalconstructie ondersteunt de aluminium glasprofielen. De zuidzijde is volledig transparant, waardoor de brandweerwagens bijna als museumstukken prijken in een glazen kooi. De in- en uitrijdeuren zijn onopvallend in de glazen gevel verwerkt: ze glijden in het verlengde van het dak weg en maken het mogelijk in een mum van tijd uit te rukken. De parabolische dakvorm en de oriëntatie op het zuiden zijn ideaal voor het aanbrengen van zonnecellen. De dichte, met aluminium beklede noordzijde herbergt alle voorzieningen in een trapsgewijs opgebouwd losstaand volume van beton. De wand hiervan is verfraaid met een kleurig en flakkerend kunstwerk, uitgevoerd door de kinderen van Houten. Een stalen loopbrug aan en langs de eerste bouwlaag verbindt alle ruimten en biedt uitzicht over de brandweerwagens. Het gebouw is eigenlijk een brandweerhuis, dat eigenlijk geen 'kazerne' meer mag heten.

Juryrapport Deze brandweerkazerne heet terecht 'het brandweerhuis'. Het concept is een vondst: stal de voertuigen niet achter rode overheaddeuren, maar zet ze in een vitrine van staal en glas. De uitwerking is ronduit briljant: één gracieuze stalen boogconstructie omspant een reusachtige etalage voor de auto’s en meer besloten ruimten voor kantoren, kleedruimten en een kantine. De beeldbepalende staalconstructie in de gevel blinkt uit in eenvoud, beperkt het gewicht van de gevel én maximeert de doorkijk naar het wagenpark. Zonnepanelen, voor de energiehuishouding, die tevens de zonwering vormen laten het daglicht gefilterd binnen. De gebouwindeling is bijzonder efficiënt. De Nationale Staalprijs is terecht.

C Woningbouw
Woningen en woongebouwen of bijbehorende bouwdelen

winnaar 2002
Woningen Noordwester en Zuidwester, Bonnema architecten, Hardegarijp

De op koperen zuidwesters lijkende kappen van twee zomerwoningen zweven boven een transparante onderbouw op de hellingen van het duinlandschap op Vlieland. De opdracht voor het ontwerpen van twee woningen aan de rand van vakantiepark De Ankerplaats leidde tot een markant resultaat. De daken zijn uitgevoerd als massief groene volumes, gedragen door slanke stalen kolommen in de vrijwel transparante onderbouw. De huizen volgen het profiel van de duinen. Slaapkamer en sanitair liggen onder aan de helling, woonkamer en open keuken hoger. Het natuurlijke hoogteverschil wordt benadrukt in de schuine plaatsing van de kappen. De vorm daarvan is gebaseerd op schildkappen, maar ze doen vanwege de excentrische nokken dwars op de lengterichting eerder denken aan uit hun krachten gegroeide zuidwesters. De daken zijn bekleed met gepatineerd koper dat van buiten doorloopt naar binnen, waar de platen zijn geperforeerd om tegemoet te komen aan de akoestische eisen. Alleen de dakvlakken aan de entreezijde hebben een verholen goot. De staalconstructies van beide woningen zijn opgebouwd uit vierkante kokers voor de kolommen en walsprofielen in de kappen. Het geheel ontleent zijn stabiliteit aan betonnen kernen. Alle windverbanden bevinden zich in de kappen, zodat de onderbouw optimaal tot zijn recht kan komen.

Juryrapport Deze twee zomerhuizen vormen een subliem duo! In de architectuur zijn de hoogteverschillen en glooiingen van de duinomgeving prachtig geïntegreerd. De woningen bezitten een bijna traditionele uitstraling en dat maakt de keuze voor een staalconstructie bijna onverwacht. Toch kon staal hier gewoonweg niet ontbreken. De robuuste kappen roepen een even eenvoudig als treffend beeld op van de zwevende dakpartij. Verantwoordelijk én noodzakelijk voor deze beeldvorming is de minimale constructie. Alleen de vrijstaande kolommen onder de kap zijn zichtbaar; alle windverbanden zitten weggewerkt in de kap zelf. Met een minimale constructie is hier een schitterend resultaat bereikt. Beide woningen laten zien dat het de moeite loont in de woningbouw af te wijken van standaardoplossingen en de mogelijkheden van staal te benutten.

Klik hier voor de projectinformatie van de woningen

D Infrastructuur
Bouwwerken of bijbehorende bouwdelen, voor natte- en droge infrastructuur

winnaar 2002
Enneüs Heermabrug, Nicolas Grimshaw & Partners, Londen (UK)

Als een golvend lijnenspel van witte bogen overspant de Enneüs Heermabrug de 230 m water tussen de Amsterdamse nieuwbouwlocatie IJburg en het vasteland. De constructie van de vijf overspanningen waaruit de brug bestaat is al even dynamisch als de vormgeving. De golvende vormen verwijzen naar het water en het gelede uiterlijk is geënt op het skelet van een krab. Het gelede uiterlijk van de bogen is essentieel in het architectonisch ontwerp, waardoor elk constructiedetail moest passen in de ontwerpfilosofie van de architect. hDe vlakke aanbruggen zijn ondanks hun ondersteuningen met schuin geplaatste pendelkolommen de meest eenvoudig ogende onderdelen van het geheel. Spectaculair zijn de twee bruggen met een overspanning van elk 75 m, waarvan de spatkrachten uit de bogen in de constructie worden opgevangen door trekstangen onder het dek. De schuin geplaatste buitenbogen verhogen de dynamiek. Aan de landzijde liggen de boogeinden op rubberen blokken. Aan de andere zijde zijn ze scharnierend verbonden met de betonnen pijlers, waarop ook het middelste brugdeel rust. De boog van deze 30 m overspannende contravorm is naar beneden gericht. Het dek vangt de druk op, terwijl de boog op trek wordt belast.

Juryrapport Bij het architectonisch ontwerp van deze brug overheerste de symboliek. Met een majestueus gebaar viert de gemeente Amsterdam de aanwinst van nieuwe gronden; de overwinning op het water. Deze opzienbare landmark markeert de oversteek van de oude stad naar het nieuwe land. Een elegante witte golf brengt de gebruiker opgewekt en optimistisch naar een nieuwe vestigingsplaats. Een mooi begin van een nieuw leven. Tot in de kleinste details was het veelomvattende architectonische concept leidend. Dat maakte de uitwerking en uitvoering van het concept tot een uitdaging. Van dichtbij is de brug wat grof gedetailleerd en de veelheid aan stabiliteitskruizen zorgen voor een onrustig beeld. De omgekeerde middenbogen lijken – strikt constructief gezien – overbodig. Maar mét deze middenbogen beantwoordt de brug wel aan de primaire verwachting: een prachtige poort naar IJburg.

bron skytour - interview ING : zuiderhof
Bron: Bouwen met Staal

1	Internationaal hoofdkantoor Fugro naar ontwerp van cepezed voltooid woensdag, 12 augustus
2	Sec.architecten geeft verbouwde school eenduidiger uitstraling dinsdag, 11 augustus
3	Redactie Jaarboek Architectuur in Nederland zoekt projecten voor jubileumeditie maandag, 10 augustus
4	De Playlist: Sebastian Janusz is klassiek pianist en componist maandag, 10 augustus
5	Prestigieuze Duitse onderscheiding voor André Kempe en Oliver Thill woensdag, 12 augustus

Gerelateerde nieuwsberichten

Winnaars Nationale Staalprijs 2012 bekend

5 oktober 2012

Winnaars nationale staalbouwprijzen bekend

15 oktober 2004

Andere nieuwsberichten

Bouwstart voor Anna Maria van Schurmangebouw bij Utrechtse Dom

Gisteren, 11:58

Naar ontwerp van DP6 worden aan de voet van de Dom drie rijksmonumentale panden uit verschillende periodes gerenoveerd en herontwikkeld. Een gebouw uit de jaren vijftig wordt vervangen door nieuwbouw.

Multifunctionele accommodatie in groene setting voor Heemstede

Gisteren, 09:38

Aan de Sportparklaan in Heemstede is de multifunctionele accommodatie de Beets opgeleverd. Het gebouw, dat is ontworpen door j2o Architectuur, biedt ruimte aan basisonderwijs, kinderopvang en een gymzaal in een groene setting.

Nieuwe Instituut verwerft omvangrijke diacollectie Louis le Roy

13 augustus, 10:39

Het Nieuwe Instituut heeft een bijzonder deel van de nalatenschap van landschapsarchitect Louis le Roy (1924–2012) opgenomen in de Rijkscollectie voor Nederlandse Architectuur en Stedenbouw.

De Playlist: Ard Hoksbergen geniet van gelaagdheid Boards of Canada

13 augustus, 9:15

In de dertiende aflevering van onze zomerserie spreken we met architect Ard Hoksbergen, die fan is van het elektronische duo Boards of Canada. “Elk album is voor mij een trip die je van A tot Z moet doorlopen.”

Bundesbank begint zoektocht naar nieuw hoofdkantoor in Frankfurt

Gisteren, 10:49

De Bundesbank zoekt via een Europese aanbesteding een kant-en-klaar of volledig gerenoveerd pand met grond binnen de stadsgrens van Frankfurt.

Washington Post: verbouwing Witte Huis kost 927 miljoen dollar

13 augustus, 11:51

De balzaal is het grootste en duurste onderdeel van dit bouwproject van de regering-Trump.

Amsterdamse wethouder ontkent achterhouden kosten Oostbrug

12 augustus, 9:33

Stadsomroep AT5 schreef dat Van der Horst al voor de verkiezingen wist van een forse kostenoverschrijding, maar dat ze die informatie achter hield.

Koophuizen in bijna alle gemeenten in prijs gestegen

11 augustus, 9:54

Landelijk gezien werd voor een koophuis gemiddeld ruim vier procent meer neergeteld in het tweede kwartaal.

Vastgoedadviseur: nog jaren minder huurhuizen door verkoopgolf

10 augustus, 10:09

Dat leidt vooral voor studenten en jonge starters die een huis zoeken tot grote problemen, verwacht CBRE.

In twintig jaar bijna verdubbeling aantal restaurants, categorie fastfood groeide het hardst

5 augustus, 11:28

In totaal zijn er bijna 39.000 eetgelegenheden in Nederland. Hiervan bestaat iets meer dan de helft uit fastfoodzaken, zoals cafetaria's en broodjeszaken.

Ga naar het nieuws-archief