15-11-2005 - 10:23
De Eerste Kamer is kritisch gestemd over de instelling van zogenoemde plusregio's; regio's met verplichte samenwerkingsverbanden tussen gemeenten rond grote steden voor de aanpak van de opgaven op het gebied van wonen, verkeer en vervoer, werken en stedelijk groen. Dit blijkt uit de voorbereiding voor het plenaire debat van de senaat over de Wijzigingswet Wet gemeenschappelijke regelingen dat dinsdag 15 november wordt gehouden. Die dag behandelt de Eerste kamer ook het wetsvoorstel over de gewone Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Volgens dit voorstel wordt de Wgr in essentie teruggebracht tot een wettelijk kader voor de vrijwillige samenwerking voor de uitvoering van lokale taken tussen gemeenten in niet grootstedelijke gebieden.

Plusregio's en provincies
Als gevolg van een amendement van de Tweede Kamer krijgen gemeenten rond grote steden demogelijkheid om zich te onttrekken aan deelname aan een plusregio. De zaak isgecompliceerder geworden door een brief van het Interprovinciaal Overleg (de koepel vande gezamenlijke provincies), dat aandringt op het inbouwen van een herbezinningsmomentvoor gemeenten die willen uittreden uit een plusregio. Uiteindelijk moeten provincieskunnen bepalen of gemeenten wel of niet meedoen aan een plusregio, vindt het IPO.

Democratische legitimatie
De PvdA-fractie in de Eerste Kamer hikt aan tegen het gebrek aan democratische legitimatievan de nieuwe plusregio. Ook vindt de PvdA de rolverdeling tussen de verschillendebestuurslagen (rijk, provincie, plusregio en gemeente) op het gebied van de ruimtelijkeordening onduidelijk. Dit zou de rechtsbescherming van de burger niet ten goede komen. DePvdA voorziet nachtmerrieachtige zoektochten van burgers als zij bezwaar willen makentegen een bestemmingsplan.

Regionaal maatwerk
De VVD-fractie omarmt het amendement van partijgenoot Van Beek uit de Tweede Kamer dat demogelijkheid van regionaal maatwerk opent doordat gemeenten de vrijheid krijgen om wel ofniet aan een plusregio mee te doen. De liberalen vragen minister Remkes van BinnenlandseZaken en Koninkrijksrelaties dan ook met nadruk wat hij van de suggestie van het IPOvindt om een herbezinningsmogelijkheid in te lassen. De VVD wil een horizonbepaling in deWgr-plus om daarmee het tijdelijke karakter van de plusregio te onderstrepen. De regeringheeft immers aangekondigd in de loop van 2006 met een notitie te komen over hetmiddenbestuur, waarin ook de positie van provincies en gemeenten aan de orde komt.

Stadsprovincie
GroenLinks vindt dat de regering via de plusregio als het ware de 'stadsprovincie' vanweleer via de achterdeur weer invoert. Deze fractie vindt het onzin dat de regering deplusregio een hulpstructuur noemt, terwijl vanuit zo'n regio belangrijkebeleidsbeslissingen worden genomen en ook voorschriften aan gemeenten gegeven kunnenworden.

Rolverdeling
De fractie van D66 is blij dat er een nieuw debat komt over de organisatie van hetdecentrale bestuur. Naar aanleiding van de huidige Wgr-voorstellen wil D66 weten hoe derolverdeling tussen provincie en regio is bij de ruimtelijke ordening. D66 wijst erop datde positie van de provincie in relatie tot de plusregio wel eens verzwakt zou kunnenworden. Over het wel of niet deelnemen van gemeenten aan een plusregio zou uiteindelijkde minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties moeten beslissen, vindt D66.

Vraagtekens
Ook het CDA zet vraagtekens bij de bevoegdheids- en verantwoordelijkheidsverdeling tussenprovincies en de plusregio's, met name op het terrein van de ruimtelijke ordening. Dat iseen van de belangrijkste redenen om over te gaan tot het instellen van een plusregio, maarjuist op dat terrein geeft het wetsvoorstel geen duidelijke afbakening, vindt het CDA.Verder heeft deze fractie moeite met het in hun ogen onduidelijke artikel over welkegemeenten wel en welke niet in aanmerking komen voor deelname aan een plusregio. Deminister rept in zijn wetsvoorstel over 'in beginsel die gebieden die behoren tot dezogeheten G30-gemeenten'. Betekent dat dat de minister niet verder wil gaan dan diegebieden of heeft hij juist willen aangeven dat gemeenten buiten die G30 ook kansrijkzijn(?), zo wil het CDA van de minister weten.