Tentoonstelling wereld van architect Hendrik Wijdeveld

22 januari 2006, 10:52

Tentoonstelling: 28 januari t/m 21 mei 2006

Hij wordt vergeleken met groter zieners als Frank Lloyd Wright en Le Corbusier. Hij ontwierp een schacht van 20 kilometer naar het middelpunt van de aarde, maakte een plan voor de herbebossing van Nederland en ontwierp een nieuwe stadswijk met volkstheater in het Vondelpark. Het zijn slechts enkele voorbeelden van de verbeeldingskracht van Hendrik Wijdeveld (1885-1987), de grootste visionair uit de Nederlandse architectuurgeschiedenis. Voor Wijdeveld was de wereld een totaaltheater waarin hij zijn dromen kon ensceneren. Tegenover de beeldloze, wetenschappelijke stedenbouw van het modernisme zette hij een visueel spektakel.

Tentoonstelling
Het NAi maakt van de tentoonstelling over Hendrik Wijdeveld een theatraal spektakel van tekeningen, licht, film en geluid. In de verduisterde zaal bevindt zich een enorme verlichte ring. Buiten de ring zweven honderd aangelichte tekeningen. Aan de binnenzijde wordt een animatiefilm geprojecteerd die een reis door het hoofd van Wijdeveld verbeeldt.

Actualiteit
De theatrale planologie van Wijdeveld is nu weer actueel. De westerse stad verliest zijn vorm doordat de grenzen van stad en land vervagen. Door ongecontroleerde groei langs uitvalswegen lost de stad op in een verstedelijkt landschap. Er worden momenteel nieuwe ontwerpinstrumenten ontwikkeld om deze chaos te ordenen. Met zijn concept van de 'stedenloze stad' zocht Wijdeveld hiervoor een nieuwe vorm.

Theater
Reizend langs de grote steden van Europa constateerde Wijdeveld al in het begin van de twintigste eeuw dat de moderne metropool dreigde te exploderen. Met de komst van de moderne massamedia en de toenemende mobiliteit verloor de stad steeds meer zijn fysieke samenhang en werd een ingewikkeld complex van indrukken. Wijdeveld zette de mens weer centraal en nam de waarnemingspsychologie van het theater als uitgangspunt. Een nieuw cultuurideaal ontstond: leven en kunst smolten samen in een 'totaalkunstwerk'. Het onderscheid tussen publiek en acteurs vervaagde. In 1918 bracht Wijdeveld deze invloeden samen in zijn Volkstheaterproject: een stadswijk in het Vondelpark, bekroond met een gigantisch theater.

De Stedenloze Stad
De stad was volgens Wijdeveld een achterhaald verschijnsel. Hij zocht naar een meer organische samenhang van bebouwing en natuur. Hij wilde orde scheppen vanuit het landschap in plaats vanuit een stedelijke omgeving. Gebouwen werden bevrijd van de knellende banden van straten en pleinen en ingezet om in samenhang met het landschap voortdurend wisselende situaties te creëren. Hij had plannen om bestaande steden af te sluiten met een ring van torens. Als dramatische accenten in het landschap vervulden ze nog slechts de functie van een monument. Zo zette hij zijn theaterervaring in om het landschap te ensceneren en collectieve ervaringen op te roepen. Daarmee liep hij vooruit op onze actuele beleveniseconomie, waarin een dergelijke totaalregie juist zo gemist wordt.

Publicatie
In de publicatie bij de tentoonstelling worden de achtergronden van Wijdeveld's theatrale planologie belicht. Tien belangrijke projecten worden nader toegelicht en gevisualiseerd in een beeldessay van 75 reproducties uit het Wijdeveld-archief.

Bron: NAi

1	Drents Museum organiseert tentoonstelling over ruïnestad Angkor maandag, 15 juni
2	De Zwarte Hond ontwerpt woontoren met drie herkenbare niveaus in de Binckhorst dinsdag, 16 juni
3	Heijmans en Staatsbosheer willen natuurontwikkeling combineren met woningbouw vrijdag, 12 juni
4	Door Moke ontworpen woontoren in Nijmegen stimuleert ontmoeting tussen bewoners donderdag, 11 juni
5	Jacob van Rijs: 'Nieuw Bergen verenigt twee kanten van de stad' donderdag, 11 juni

Andere nieuwsberichten

Zes meter hoog frame zorgt bij De Teunis op Buiksloterham voor vrij indeelbare plint

Vandaag, 14:57

Vandaag is de bouw gestart van De Teunis op Buiksloterham. Het door Studioninedots ontworpen project omvat een gemengd programma van woningen, kantoren, werkruimtes, industriële productieruimtes en een café.

Team Paul de Vroom + Sputnik levert sociale ouderenwoningen in Rhoon op

Vandaag, 09:25

In de Vogelbuurt werd een reeks verouderde eengezinswoningen vervangen door 52 appartementen voor ouderen.

Nog drie dagen om projecten in te sturen voor de Architectenweb Awards 2026!

Vandaag, 09:00

Eind deze week, op vrijdagavond 19 juni 2026, sluit de inzendtermijn voor de Architectenweb Awards 2026. Hebben jullie in het afgelopen jaar projecten afgerond waar jullie bijzonder trots op zijn? Stuur die dan nu in!

Rotterdam wil bijna 500 nieuwe woningen in Zevenkamp

Gisteren, 16:46

De gemeenteraad van Rotterdam heeft het projectambitiedocument voor de Aarhof en Imkerstraat in de wijk Zevenkamp vastgesteld. De plannen moeten zorgen voor een toekomstbestendige wijk met passende woningen en voorzieningen.

Juryprijs De Vernufteling 2026 voor waterzuinig wonen

Gisteren, 15:10

De prijs voor het innovatiefste ingenieursproject, De Vernufteling 2026, is door de jury toegekend aan Aveco de Bondt voor een project waar duurzaam watergebruik in een woonwijk centraal staat.

Roos Bendien directielid en projectarchitect bij JAM*

15 juni, 4:22

Samen met Jeroen Mensink gaat zij richting geven aan de verdere ontwikkeling van het Amsterdamse bureau.

NSI stopt definitief met bouw houten kantoorgebouw Zuidas

15 juni, 10:12

Het plan voor een houten kantoorgebouw werd begin 2023 al voorlopig stopgezet vanwege onder meer oplopende bouwkosten.

Ridderkerk mag voorlopig eigen verdeling huurhuizen opzetten

12 juni, 2:38

De provincie Zuid-Holland wil Ridderkerk dwingen om zulke huizen ook te blijven aanbieden aan woningzoekenden uit elf andere gemeenten.

AFFR laat opruimrobotje Wall-E terugkeren op het witte doek

12 juni, 10:07

Centraal in het verhaal van deze Pixar-klassieker uit 2008 staat de vraag hoe we met ons afval omgaan.

Kadaster: Woningkopers verhuizen verder dan tien jaar geleden

11 juni, 2:30

Woningkopers verhuizen gemiddels verder weg dan tien jaar geleden. Meer dan de helft van de woningkopers koopt nog wel een woning in de eigen gemeente.

Ga naar het nieuws-archief