Dezelfde kwesties spelen op een kleiner schaalniveau in het theater van UN Studio, gebouwd op de plaats van het in 2004 gesloopte oude Agora uit 1976. Over de herkenbaarheid van het nieuwe gebouw kan men kort zijn; vorm, kleur en hoogte (28 meter) maken dat het zich op elke manier van de bestaande, voornamelijk grijsgetinte bebouwing onderscheidt, maar ook van elk ander theater in Nederland - en zelfs daarbuiten. Wat betreft de identiteit ligt het lastiger. Want wat voor identiteit geef je aan een stad die bekend staat om zijn gebrek aan persoonlijkheid?

Ben van Berkel haalde zijn inspiratie uit de nabije omgeving: een zonsondergang in het Markermeer. Of Lelystedelingen dat beeld herkennen in de verzadigde rood-, geel- en oranjetinten is de vraag, maar feit is dat de veranderlijkheid die kenmerkend is voor een zonsondergang en deze zo fascinerend maakt, geslaagd tot uitdrukking is gebracht in de gefacetteerde gevels van staal en geperforeerde aluminium platen die in verschillende lagen zijn aangebracht. Afhankelijk van het licht en de hoek van waaruit je het alzijdige gebouw bekijkt, varieert het beeld van moment tot moment. Die veranderlijkheid maakt dat het theater van buiten een schouwspel oplevert dat blijft boeien.

Was het oranje aan de buitenkant al overdadig, het schouwspel zet zich in het interieur onverminderd voort. De gevel aan het plein klapt om en zo wordt de bezoeker als vanzelf het gebouw binnen geleid, langs de ticketbalie en de garderobe, onder de glazen artiestenfoyer door, tot in de publieke foyer. Hier begint als het ware het tweede bedrijf van het stuk: opnieuw word je overvallen door kleur, maar meer nog door de hoogte en het licht dat door een enorm daklicht van boven binnenvalt. De witte ruimte, die zich over drie verdiepingen uitstrekt, is georganiseerd door de roze geverfde balustrade die de trappartijen met elkaar verbindt. Als een lint draait deze in één gebaar omhoog tot bovenin het atrium, waar hij overgaat in de dakconstructie.

Deze verticale foyer is een zaal op zichzelf, maar dan een waar de bezoekers de voorstelling maken; een nieuw ontmoetingspunt in Lelystad. Volgens Ben van Berkel “zal iedereen er goed uitzien in deze foyer” en hangend over de balustrades kun je jezelf inderdaad prima vermaken met het kijken naar het flanerende publiek dat zich tussen de verschillende bars en zalen heen en weer beweegt.

Hoewel het gebouw er ingewikkeld uitziet, is de plattegrond, mede vanwege de compacte opzet van het gebouw, betrekkelijk eenvoudig. De grote zaal (750 stoelen) ligt centraal en is direct gekoppeld aan de expeditie-ingang. Het kleine vlakke vloertheater (200 stoelen op een inschuifbare tribune) ligt in de hoek boven de ingang. Helemaal bovenin, gekoppeld aan een foyer met uitzicht op het plein, liggen drie multifunctionele ruimten, die dankzij de flexibele indeelbaarheid geschikt zijn voor zowel voorstellingen als voor congressen en feesten.

In de oriëntatie tussen deze ruimten speelt kleur weer een rol. Artiesten vinden hun kamers altijd achter gele deuren en bezoekers herkennen de toegangen tot de zalen op eenzelfde manier: blauw voor algemene ruimten en voor de multifunctionele ruimte op de tweede verdieping, oranje voor de kleine zaal, rood voor de grote. De laatste, de zogenaamde Scarletzaal, is een passende climax in een reeks spectaculaire ruimten: een robijn in een diamant. Net als de buitengevels zijn de wanden, inclusief de balkons, opgebouwd uit facetten in verschillende tinten, waarmee de suggestie van schaduw wordt gewekt. Het is een oude truc die de Italiaanse meesters al toepasten, net als het spel dat met het perspectief wordt gespeeld door de zaal naar het podium taps toe te laten lopen.

Maar dergelijke visuele elementen hebben ook een praktische kant. De gefacetteerde wanden hebben een belangrijke akoestische functie, aangezien er geen extra ‘loze’ ruimte is om de akoestiek aan te passen. Achter de facetten, die zich op sommige plaatsen openen, gaan installaties schuil en achter de tapse wanden bestaat ruimte voor trappen naar de technische ruimten.

De integrale oplossingen waarbij vorm, functie en techniek versmelten, is kenmerkend voor de manier waarop het hele theater is opgebouwd: als een slakkenhuis zijn de buitengevels en de roze balustrade met het dak in elkaar gevouwen, waardoor beeldbepalende elementen ook letterlijk de dragende delen zijn geworden. Daardoor is de foyer, evenals de zalen, geheel kolomvrij. Hoewel een ontwerp als dit theater ondenkbaar en niet maakbaar is zonder hulp van 3D computermodellen, is het vooral de voor UN Studio kenmerkende, haast wiskundige manier van werken die zulke ‘superlogische’ oplossingen mogelijk hebben gemaakt.