Ondergronds bouwen - Intro

2 januari 2008, 13:53

Ondergronds bouwen is diep geworteld in de geschiedenis van het bouwen. In een periode van dreiging of zelfs oorlogsgevaar blijkt het bouwen onder het vaak een goede oplossing te zijn. Maar ook vanwege klimatologische omstandigheden of constructieve aspecten wordt voor ondergronds bouwen gekozen. Te denken valt aan opslagruimtes, het bouwen in woestijnen, het bomvrij bouwen en museumruimtes die constante temperatuur nodig hebben. Daarbij worden voor bepaalde vervoersmiddelen (zoals metro en trein) sinds 150 jaar complexe ondergrondse infrastructuren aangelegd.

Omdat verschillende functies (en ook marktpartijen) een steeds grotere claim op de ruimte leggen in Nederland wordt bouwgrond steeds schaarser in ons land. Daarom wordt intensief en innovatief dubbel grondgebruik door de nationale overheid gestimuleerd met aanzienlijke subsidies. Dit vindt zijn neerslag in de algehele kwaliteit van de bouwprojecten. Werden in het verleden een parkeergarage, een fietsenstalling of een technische ruimte nogal eens onder de grond ‘weggemoffeld’, steeds vaker worden kwalitatief hoogwaardige verblijfsruimten.

Ondergronds bouwen is vanwege de lage ligging van ons land technisch gecompliceerd. De grondwaterdruk oefent enorme krachten uit op de onder de grond te realiseren bouwconstructies. Ook de verschillende grondlagen kunnen tot complicaties leiden. Innovatief experimenteren met bijvoorbeeld diepwanden kan zelfs fataal zijn. Een project als de Haagse Tramtunnel lieten zien dat er ondanks het hoge niveau van Nederlandse civiele techniek nog flink wat kan misgaan. Ondergronds bouwen vraagt om een zorgvuldig draaiboek voor ontwerp en uitvoering. Hoe omvangrijker het project, des te beter moet worden afgestemd op datgene wat zich boven het maaiveld afspeelt. Zo is de aanleg van de Noord-Zuidlijn in Amsterdam met de vele op lange palen gefundeerde gebouwen in de dicht bebouwde binnenstad nog los van het boren een bijzonder gecompliceerd proces. In ieder project bestaat wel een bepaalde relatie tussen de onder- en bovengrondse omgeving. Voor de ontwerper moet het een uitdaging zijn om deze samenhang vorm te geven en in technisch opzicht uit te werken.

Overzicht projecten

Ondergrondse infrastructuur betreft in veel gevallen de ondertunneling van een bepaald vervoerssysteem (trein, tram, metro of gemotoriseerd verkeer) in combinatie met voorzieningen als een parkeergarage, stations, perrons, vluchtwegen of commerciële functies.

Meer...
Projectenlijst:
de Noord-Zuidlijn, Amsterdam (Benthem Crouwel Architekten)
WTC Transportation Hub, New York (Santiago Calatrava en Nicolas Grimshaw)
Tramtunnel, Den Haag (OMA)
Buizendaktunnel, Deventer (Movares)
Kantoor Woonmaatschappij WBO, Oldenzaal (MAS architectuur)
Automatische ondergrondse parkeergarage, Den Haag
Earthships (Michael Reynolds)
Museum voor Grafische Vormgeving, Breda (Hans van Heeswijk)
Beurstraverse, Rotterdam

1	Woontoren DownTown in centrum Rotterdam biedt ruimte aan verschillende typen woningen dinsdag, 30 juni
2	Berninitoren van MIX architectuur vult aan en verrijkt dinsdag, 30 juni
3	Shift ontwerpt twee gebouwen in Amsterdamse nieuwbouwbuurt Ravel maandag, 29 juni
4	Architectuurcentrum Aorta in actie tegen schrappen gemeentelijke subsidie maandag, 29 juni
5	Team aan de Schie presenteert structuurontwerp nieuwbouw Erasmus MC donderdag, 2 juli

Gerelateerde nieuwsberichten

Monumentale entree gaat ondergronds

1 maart 2010

Prijs van Mipim voor plan Zwarts & Jansma

1 februari 2010

'Besluit aanleg Noord-Zuidlijn was verkeerd'

15 december 2009

'Verzakkingen Vijzelgracht door slechte staf'

15 september 2009

Kademuur grootste risico Noord-Zuidlijn

25 juni 2009

‘Schade ondergronds bouwen te voorkomen'

15 april 2009

Prijzen ondergronds bouwen uitgereikt

2 februari 2009

Stations Noord-Zuidlijn ondergaan grote reparatie

8 december 2008

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Vijf ontwerpteams in volgende ronde nieuwbouw De Meervaart

Gisteren, 14:40

Vijf teams van architecten mogen hun plan voor de nieuwbouw van theater De Meervaart in Amsterdam verder uitwerken. Zij zijn gekozen uit tien kandidaten die in de afgelopen maanden een ‘pre-visie’ op de ontwerpopgave mochten maken.

BK-Launch reikt voor vijfde keer awards uit aan jonge ondernemers

Gisteren, 11:59

BK-Launch, het ondernemerschapsplatform van de faculteit Bouwkunde aan de TU Delft, reikt dit jaar in totaal 50.000 euro uit aan jonge ondernemers met een innovatief idee voor de gebouwde omgeving.

Architectuur vomt rustige achtergrond voor zwemactiviteiten in Het Diekman

Gisteren, 10:55

Donderdag heeft de Enschedese wethouder Malkis Jajan officieel zwembad Het Diekman geopend. Reitsema + Partners Architecten heeft het gebouw ontworpen vanuit het total cost of ownership-principe.

Sheryl Leysner voegt concertzaal en culturele huiskamer toe aan Zandkasteel

2 juli, 4:30

Met ZO Jazz Stage krijgt Amsterdam Zuidoost de beschikking over een nieuwe concertzaal en horeca op een bijzonder locatie.

Aantal aangevraagde hypotheken daalt voor het eerst in drie jaar

Gisteren, 13:05

Vooral voor bijvoorbeeld het verbouwen of verduurzamen van een woning zijn minder verzoeken gedaan.

SER stelt nieuwe organisatie voor om stikstofdoelen te halen

Gisteren, 09:31

Het adviesorgaan roept op tot samenwerking van boeren, tuinders, ketenpartijen en maatschappelijke organisaties.

BNO opent voordrachtsronde voor vernieuwde Piet Zwart Prijs

2 juli, 2:34

Het is sinds de meest recente uitreiking van de BNO Piet Zwart Prijs (in 2023, aan grafisch ontwerper Karel Martens) een tijd stil geweest rond de prijs.